Ortodoncja (aparaty stałe, ruchome)

Ortodoncja jest nauką o rozpoznawaniu i leczeniu wad zgryzu oraz o ich profilaktyce. Wady zgryzu obejmują wszelkie odchylenia w budowie i czynności systemu ustno-twarzowego. Możemy je podzielić na wrodzone i nabyte.


Profilaktyka ortodontyczna Wrodzone wady zgryzu

Do wrodzonych wad zgryzu zaliczamy:

- nadliczbowość zebów,

- hipodoncję zębów,

- wadliwe ustawienie zębów,

- szparowatość i in.

Powstają one w życiu prenatalnym. Tutaj zajmiemy się jednak drugą grupą wad zgryzu.

Nabyte wady zgryzu

Najczęściej występującymi wadami nabytymi są:

- stłoczenia zębów,

- zgryzy otwarte,

- zwężenia szczęki,

- zgryz krzyżowy,

- tyłozgryz i in.

Można im łatwo zapobiec poprzez wczesną profilaktykę, a ich szybkie wykrycie pozwala za zastosowanie prostych metod leczenia.

Przyczyny: próchnica zębów mlecznych

Podstawową przyczyną nabytych wad zgryzu jest próchnica zębów mlecznych. Przedwczesna utrata mlecznych trzonowców prowadzi do utrudnionego wyrzynania zębów stałych. Ząb pierwszy trzonowy, zwany potocznie szóstką, przemieszcza się do przodu, nie pozostawiając wystarczającego miejsca dla przedtrzonowców i kła.

Niestety, bardzo często spotyka się rozległą próchnicę szóstek. Ich utrata prowadzi z reguły do zaburzeń rozwoju narządów żucia, gdyż stanowią one tzw. „klucz zgryzowy” dla prawidłowego ustawienia się wszystkich zębów stałych.

Nieprawidłowe żucie

Kolejną spotykaną często przyczyną wad zgryzu jest nieprawidłowe żucie. Należy bowiem pamiętać, że mięśnie zasadniczo wpływają na kształt i wielkość żuchwy. Natomiast dzieci leniwie żujące mają skłonność do oddychania przez usta, co prowadzi do zwężenia dolnego łuku zębowego i stłoczeń w przednim odcinku żuchwy.

Przyczyny leniwego żucia dzieci mogą tkwić w przedłużonym karmieniu piersią oraz kamieniu miękkim, często zmiksowanym, półpłynny, pożywieniem w czasie, gdy już posiadają zęby mleczne przystosowane do rozdrabniania pokarmów stałych.

Profilaktyka ortodontyczna Oddychanie przez usta

Inną przyczyną wad zgryzu jest już wspomniane nieprawidłowe oddychanie przez usta. Ma ono wpływ nie tylko na rozwój w układzie ustno-twarzowym, ale także na ogólne zdrowie dziecka. Oddychanie przez usta zwiększa podatność na próchnicę, a ponadto prowadzi do wysuszania błony śluzowej warg, jamy ustnej, gardła i oskrzeli. Dlatego też u dzieci oddychających przez usta występuje zwiększona tendencja do zachorowań na zapalenie migdałków i oskrzeli. Przy otwartych ustach rozwija się nierównowaga mięśni je okalających, a także mięśni policzków, co powoduje, co powoduje opadanie języka. Opadanie języka wywołuje z kolei takie objawy jak zwężone szczęki, wysokie i wąskie podniebienie oraz zgryz krzyżowy.

Najczęstszą przyczyną nieprawidłowego oddychania jest niedrożność nosa, długotrwałe katary i przerost migdałków podniebiennych. Dlatego tak ważne jest, aby wpoić dziecku nawyk oczyszczania nosa. Pozornie wydaje się to bardzo prostym zabiegiem, lecz dla maluchów bywa trudnym wyczynem. Czysta chusteczka dziecka może zdradzać fakt. Że nie robi ono z niej właściwego pożytku.

Złe nawyki

Na chwilę zatrzymajmy się jeszcze na złych nawykach dzieci, niosących za sobą szereg zaburzeń zgryzowych. Wśród nich wyliczyć należy:

- ssanie palca,

- ssanie smoczka,

- nagryzanie wargi, policzków i języka.

Prowadzą one do takich wad jak zgryz otwarty, przodzgryz, zgryz krzyżowy, protuzja siekaczy górnych, retruzja siekaczy dolnych i in.

Zwalczanie nawyków

Nie jest łatwe, ale bardzo istotne. W przypadku ssania stosować można zakładanie rękawiczek, usztywnianie łokci, smarowanie palca gorzkimi substancjami. Trudniej poradzić sobie z nagryzaniem warg czy policzków. W takiej sytuacji można zastosować płytkę przedsionkową. Jest to najprostszy aparat ortodontyczny likwidujący nawyk nagryzania, a także pozwalający na oddychanie przez nos. Płytka stosowana według wskazań często wystarcza, by przywrócić prawidłowy zgryz.

Niestety nawyki mają podłoże psychogenne. Samo leczenie ortodontyczne nierzadko nie wystarcza, by dziecko się ich wyzbyło. Powinno więc być ono świadome swoich nawyków, należy mu wskazać ich skutki i zachęcić do ich zaniechania. W żadnym wypadku nie wolno go ośmieszać czy zawstydzać.

Nawyk ssania

Jest czynnością przetrwałą z okresu niemowlęcego i wczesnego dzieciństwa. Po ukończeniu trzeciego roku życia jest jednak uważany za szkodliwy, natomiast po szóstym roku życia traktuje się go jako zjawisko patologiczne, będące objawem konfliktu psychicznego. Długotrwały odruch ssania objawia się często u dzieci niekarmionych piersią.

Oferujemy leczenie z wykorzystaniem nowoczesnej wiedzy ortodontycznej i najnowszych rozwiązań w zakresie technologii zamków ortodontycznych naklejanych na zęby i tworzących aparat stały.

Więcej informacji dotyczących zagadnienia możecie Państwo zasięgnąć bezpośrednio w naszym gabinecie lub telefonicznie.

Opracowanie merytoryczne: dr Renata Kaczorowska.